Strona główna > Strefa pacjenta > Opieka osoby bliskiej nad pacjentem

Opieka osoby bliskiej nad pacjentem

Dodatkowa opieka pielęgnacyjna nad pacjentem sprawowana przez osoby bliskie (PP8)

Zgodnie z Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę przez niego wskazaną.

Szpital Pucki zapewnia możliwość uczestniczenia w procesie opieki osobom bliskim pacjenta. Obecność osób bliskich zwiększa poczucie bezpieczeństwa pacjenta, ułatwia adaptację w środowisku szpitalnym oraz pozwala na lepsze zaspokajanie potrzeb pacjentów w warunkach hospitalizacji. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów przewlekle chorych, w ciężkich stanach zdrowotnych, po zabiegach operacyjnych oraz u dzieci.

Przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad dzieckiem lub kobietą w połogu.

Osoba bliska dla pacjenta oznacza:

  • małżonka

  • krewnego do drugiego stopnia

  • powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej

  • przedstawiciela ustawowego

  • osobę pozostającą we wspólnym pożyciu

  • osobę wskazaną przez pacjenta

Opieka sprawowana nad pacjentem przez osoby bliskie ma charakter dobrowolny.


Zasady sprawowania dodatkowej opieki

Podczas pobytu w szpitalu pacjent ma prawo do dodatkowej opieki sprawowanej przez osobę bliską lub przedstawiciela ustawowego. Obecność bliskich sprzyja poczuciu bezpieczeństwa pacjenta oraz wspiera proces leczenia.

Przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności pomoc udzielaną pacjentowi małoletniemu albo posiadającemu orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.


Kto może sprawować opiekę

  • przedstawiciel ustawowy pacjenta

  • rodzic małoletniego pacjenta

  • osoba bliska wskazana przez pacjenta

Jednoczasowo opiekę może sprawować jedna osoba pełnoletnia.


Zasady ogólne

  • dodatkowa opieka nie może zakłócać udzielania świadczeń zdrowotnych

  • należy respektować spokój, intymność oraz prawa innych pacjentów

  • zakres i forma obecności osoby bliskiej są dostosowywane przez personel do stanu pacjenta, specyfiki i organizacji pracy oddziału oraz bezpieczeństwa epidemiologicznego

  • w salach wieloosobowych osoby sprawujące opiekę proszone są o opuszczenie oddziału najpóźniej do godziny 21:00, z poszanowaniem prawa innych pacjentów do odpoczynku

  • w szczególnych przypadkach możliwe jest uzyskanie zgody personelu medycznego (ordynatora, lekarza dyżurnego lub pielęgniarki oddziałowej) na całodobową obecność osoby bliskiej przy pacjencie dorosłym, szczególnie w przypadku ciężkiego stanu pacjenta, choroby przewlekłej lub stanu terminalnego

  • prawo pacjenta do obecności osoby towarzyszącej może zostać czasowo ograniczone w przypadku wystąpienia lub prawdopodobieństwa zagrożenia epidemiologicznego albo ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów


Co jest dozwolone

  • towarzyszenie pacjentowi i zaspokajanie jego potrzeb emocjonalnych oraz duchowych (np. rozmowa, czytanie)

  • pomoc w karmieniu i pojeniu, jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych

  • pomoc w utrzymaniu higieny osobistej (np. mycie twarzy i rąk, toaleta jamy ustnej, czesanie, zmiana pieluchomajtek)

  • pomoc w ubieraniu i rozbieraniu pacjenta

  • pomoc w zmianie pozycji ciała pacjenta, jeśli nie ma przeciwwskazań

  • pomoc w przemieszczaniu się pacjenta w obrębie łóżka lub sali – po konsultacji z personelem medycznym


Co jest rekomendowane

  • stała obecność przy pacjentach małoletnich lub z niepełnosprawnościami

  • wsparcie pacjenta w adaptacji do pobytu w szpitalu

  • przekazywanie personelowi istotnych informacji o potrzebach pacjenta

  • udział w edukacji zdrowotnej prowadzonej przez personel

  • wspieranie pacjenta w procesie rehabilitacji w porozumieniu z rehabilitantem lub lekarzem prowadzącym

Osoba sprawująca opiekę pozostaje w bezpośrednim kontakcie z personelem oddziału. Jest zobowiązana konsultować wszelkie problemy, informować o niepokojących objawach oraz każdorazowo uzgadniać możliwość opuszczenia oddziału z pacjentem.

Każde wyjście powinno być zgłoszone wraz z informacją, dokąd pacjent wychodzi i na jaki czas, a po powrocie należy poinformować personel o powrocie na oddział.

W oddziałach pediatrycznych wejście na oddział odbywa się po identyfikacji osoby odwiedzającej i za zgodą opiekuna.


Czego nie wolno

  • wykonywać czynności lekarskich lub pielęgniarskich wymagających kwalifikacji medycznych (np. zmiana opatrunków, obsługa drenów, cewników lub sond)

  • podawać leków ani suplementów diety

  • dokarmiać pacjenta niezgodnie z zaleceniami lekarza

  • samodzielnie przemieszczać pacjenta poza oddział bez zgody personelu

  • ingerować w sprzęt medyczny

  • utrudniać pracy personelu

  • naruszać intymności innych pacjentów

  • podejmować działań sprzecznych z zaleceniami personelu lub zasadami bezpieczeństwa


Kto nie może sprawować opieki

  • osoby będące w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających

  • osoby z objawami infekcji lub innych chorób mogących stanowić zagrożenie dla pacjentów

  • osoby zakłócające spokój innych pacjentów lub naruszające porządek oddziału

  • osoby nieprzestrzegające zasad sanitarno-epidemiologicznych i regulaminów obowiązujących w Szpitalu


Obowiązki osoby sprawującej dodatkową opiekę

  • kierowanie się dobrem i bezpieczeństwem pacjenta oraz innych chorych przebywających w szpitalu

  • przestrzeganie zaleceń personelu medycznego dotyczących zakresu opieki, czasu i miejsca jej wykonywania

  • niezwłoczne zgłaszanie wszelkich zauważonych zmian w stanie zdrowia pacjenta lub jego zachowaniu

  • przestrzeganie zasad sanitarno-epidemiologicznych obowiązujących na terenie szpitala

  • przestrzeganie regulaminów obowiązujących w szpitalu, w szczególności zasad sprawowania dodatkowej opieki nad pacjentem oraz regulaminu odwiedzin


Na salach pooperacyjnych oraz salach wzmożonego nadzoru, a także w przypadku konieczności izolacji pacjenta, czynności opieki nad pacjentem wykonuje personel medyczny. Sprawowanie dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jest wówczas możliwe w ograniczonym zakresie i wyłącznie po uzgodnieniu z lekarzem oraz pod nadzorem pielęgniarek lub opiekunów medycznych.

W przypadku sytuacji epidemiologicznej oddziału zasady uczestnictwa osób bliskich w opiece nad pacjentem mogą być na bieżąco aktualizowane i publikowane na stronie internetowej szpitala.

Nieprzestrzeganie powyższych zasad może skutkować cofnięciem zgody na dalszą obecność osoby sprawującej opiekę.